Terug naar het overzicht

2|afscheid nemen van het leven

Leven en dood liggen dicht bij elkaar. Als je jong bent denk je er niet altijd bij na. Maar zodra je ouder wordt, en er mensen om je heen wegvallen, valt het niet te ontkennen. In de zorg worden we helaas ook regelmatig geconfronteerd met het einde.

Ik kwam al een poosje bij een cliënt. Deze meneer had de diagnose kanker gekregen. Met medicatie was het redelijk onder controle te houden. Maar van meneer hoefde het niet meer: ‘Ik heb geen zin om die rotpillen steeds te slikken’, vertelde hij me. ‘Maar mijn kinderen willen dat wel graag.’ Meneer heeft geen makkelijk leven gehad, en toen zijn vrouw wegviel, viel het hem ook erg zwaar. Vaker gaf hij aan dat het plezier in het leven soms moeilijk te vinden was..

Met de tijd heb ik meneer goed leren kennen. Als ik binnenkwam, kon ik aan zijn gezicht vaak al zien hoe zijn pet stond. Op een gegeven moment werd meneer zieker. Een longontsteking. Met antibiotica was het redelijk onder controle te krijgen, tot die ene dag.

Op een werkdag kwam ik aan bij het huis van meneer. Zijn dochter wachtte me op bij de deur. ‘Het gaat niet goed met vader. Kan je alsjeblieft snel komen?’ 
Ik stapte binnen en zag meneer op een keukenstoel zitten, met zijn rug tegen de muur. Totaal verward, bleek en grauw. ‘Meneer, ik ben het’, zei ik, en wreef over de rug van zijn hand. Hij keek me glazig aan, en brabbelde iets overstaanbaars. Hij pakte mijn hand zo stevig vast, dat het bijna pijn deed. Ik vertelde hem en zijn dochter dat ik de dokter ging bellen. Ook overlegde ik telefonisch met de verpleegkundige en vroeg haar of ze direct kon komen. Even later stapte ze binnen en zei: ‘Vervolg jij je route maar, de andere cliënten wachten ook op jou. Ik blijf wel hier’. De huisarts was inmiddels ook gearriveerd. Het ging allemaal erg snel. De arts onderzocht meneer en constateerde dat het einde nabij was. In samenspraak met de familie werd er een comfortbeleid ingezet: we stellen dan alles in het werk om de zorg en kwaliteit van leven in deze laatste levensfase zo goed mogelijk te laten verlopen. 

Samen met een aantal collega’s ben ik de volgende nog bij meneer langs gegaan. Later hoorde ik, dat hij een half uur na ons bezoek afscheid van het leven heeft genomen.. 

Ook voor ons in de zorg is het afscheid nemen zwaar. Weliswaar op een andere manier, maar we nemen afscheid van een leven. Van iemand die we met liefde verzorgd hebben. Afscheid nemen doet altijd pijn. Ook in ons zorg-hart..